«aiuntados en el campo
de Estibaus segun que lo havemos de uso de costumbre de nos juntar...» (Altza, 1390)

Txipres oinetxearen XX. mende hasierako argazkiak azaldu dira Fototeca del Patrimonio Histórico delako funtsean gordeak, Polentinoseko kondearen artxiboan. Denera lau argazki dira eta oinetxearen etxaurre nagusiaren ikuspegiak erakusten dituzte. Argazkiak Aurelio de Colmenares y Orgaz, Polentinoseko kondeak (Madril, 1873-1947) eginak dira, 1887 eta 1912 urte bitartean. Fitxan soilik “Caserío de piedra con gran escalinata de piedras superpuesta sobre la fachada” dio, baina gure bilatzailearen begi finak aurki konturatu da argazkiko baserri hori Txipres dela.

Ehun urte baino zaharragokoak izateaz gain, argazki hauek eskaini diguten ustekaberik handiena etxe sarrerako harmailadi handia izan da. Argazki hauek ikusi arte, zalantzak genituen ia lehen solairuan ikus daitekeen ojiba formako baoa leihoa edo atea zen, baina argazki hauek ikusita zalantzak erabat desagertu dira eta, gainera, zehazki jakin dezakegu nolakoa zen lau bat metroko altueran dagoen atera heltzeko eskailera: mailadi bikoitza bat hiru kontrahormez eutsita.

Bagenekien Txipres baserria berezia zela, Altzako etxerik zaharrena eta Gipuzkoako zaharrenetakoa. Dokumentuetan lehen aipamena 1425. urtekoa da eta gaur egun erakusten dituen eraikuntza ezaugarriek ere gutxienez XV. mende hasierako dorretxe batenak direla adierazten dute.

Ererferentziak :

• Instituto del Patrimonio Cultural de España
• Txipres Altzako Tokiko Bilduman