Altzako emakume milizianoak
Ekialde Barrutiko Berdintasun Lantaldea
Martxoaren 17an hiru atril inauguratuko ditugu emakumeen kolektibo batzuen omenez: Herrerako bolariak, Altzako emakume milizianoak eta indarkeria matxistatik bizirik atera zirenak. Jarduera eguerdiko 12etan hasiko da Herrerako bolarien atrilean, Arrobitxulo parkean, eta bertan bolari aintzindariek parte hartuko dute.
Ondoren, Altzako emakume milizianoen atrileraino joango gara, Herrerako topoaren geltokiaren ondora, eta han Juanita Santamarinaren iloba batek hitz batzuk esango ditu. Atrilean jasotako testuak honela dio:
(Testua entzun: “Altzako emakume milizianoak“)
Altzako emakume milizianoak
Gerra Zibilaren hasieran (1936-1939), hainbat filiazio politikotako miliziek emakumeen presentzia izan zuten lehen lerroan, baina gerra garatu ahala, haien parte-hartzea zerbitzu lagungarri eta sanitarioetara baztertu zen.
Testuinguru zail horretan, Herrera, Altzako beste zonalde eta Trintxerpeko emakume oso gazte batzuek Jaizkibeleko eta Aiako Harriako defentsa-lerroetara joateko erabakia hartu zuten, Errepublika eta beren ideia libertarioak armekin defendatzeko, Donostia erori aurreko egunetan, 1936ko irailaren 13an.
Hauek izan ziren: Manuela Arozamena Sáez (29 urte), María Ganuza Oroquieta (24 urte), Ascensión Olmedo (20 urte), Pilar Martínez Aguelo (18 urte), eta Juanita Santamarina (16 urte).
Maximina Santamaría (17 urte) 1936ko abuztuan elkarrizketatu zuen Diario del Frente Popular egunkariak. Pasaiako Gazte Libertarioetako kide zela eta bere ideiak “pertsona guztientzako askatasuna eta justizia” zirela adierazi zuen, altxamendu frankistak urratu egin nahi zuena.
Gizarte matxista eta kontserbadore baten aurrean, borondate irmoa erakutsi zuten frankismoari aurre egiteko azken ondorioetaraino.
Omenaldi honekin aitortzen dugu gizarte demokratiko baten alde izandako ausardia eta borroka: izan zirelako gara, garelako, izango dira.
Ekialde Barrutiko Berdintasun Lantaldea
2024ko urtarrila
