Duela 40 urte, Altzak «EZ» esan zion NATOri
Antxon Alfaro
Martxoaren 12an berrogei urte bete dira Espainiako Estatua Aliantza Atlantikoan (NATO) jarraitzeari buruzko erreferenduma egin zenetik. Erakunde horretako kide zen 1982ko maiatzaren 30etik, Leopoldo Calvo Soteloren (UCD) gobernuak bultzatutako atxikimenduaren ondoren. Erabaki hark berehalako gaitzespena eragin zuen sektore sozial eta politiko zabaletan, besteak beste, PSOEn bertan. 1982ko urriko hauteskundeak gehiengo osoarekin irabazi ondoren, Felipe Gonzalezen PSOEk integrazioa izoztu eta herri-galdeketa egingo zuela iragarri zuen.
Hala ere, atxikimenduaren aurkako kanpaina «OTAN, de entrada, no» lelopean egin zuen alderdiak erabateko bira eman zion bere diskurtsoari, eta erreferendumean Espainiako Estatuak Aliantzaren barruan jarraitzea defendatu zuen. Estrategia hori eraginkorra izan zen: botoen %56,85ek mailari eustea babestu zuten. Euskal Herriko hegoaldean, aldiz, herritarren gehiengoa posizio horren aurka agertu zen; ezezko botoa %60tik gorakoa izan zen lau lurralde historikoetan, %61,15era iritsiz.
7. Hauteskunde Barrutian, Altzako hiribildu zaharraren eremuarekin bat datorrena, EZ nagusitu zen modu irmoan, baliozko botoen %65,12rekin, eta BAI, berriz, %33,01ekin. Emaitza hau Gipuzkoako joera orokorrarekin lerrokatzen zen, non EZak boto baliodunen %68,2 lortu zuen. Barrutiko parte-hartzea %64,77koa izan zen.
7. Barrutia osatzen duten lau eremuen azterketa zehatzagoak agerian uzten du horien arteko alde nagusia boto negatiboaren intentsitatea zela. Intxaurrondo nabarmendu zen gaitzespen handiena erregistratu zuelako (%71,7), Altza zonaldea (%63,5) baino ehuneko zortzi puntu gehiago gaindituz, barrutiko emaitzarik moderatuena izan baitzuen. Bidebieta (%66,0) eta Sarrueta (%66,3) tarteko posizioetan eta elkarren oso antzeko posizioetan kokatu ziren. Parte-hartzeari dagokionez, aldeak txikiagoak izan ziren: %62,8 Sarruetan eta %65,8 Intxaurrondon, hiru puntuko tartea besterik ez.
Sekzioaren mailara jaistean, 7. barrutia osatzen zuten 27 sekzioen analisiak datu deigarri bat ematen du: sekzio bakar batean nagusitu zen BAI. 21. sekzioan (Arrizar) %53,9 lortu zuen, eta EZn, berriz, %45,3, ehuneko 8,6 puntuko aldea. Aipatzekoa da, halaber, 19. sekzioan (Erroteta), nahiz eta EZ alderdiak irabazi (% 51 eta BAIk %47,1), distantzia barruti osoko estuena izan zela. Bi sekzio horiek osatzen zuten baiezkoari gehien eusten zion nukleoa Altza osoan.
Arreta merezi duen beste datu bat 10. sekzioan (Bidebieta-Gaiztarro) erregistratutako boto zuriaren portzentaje handia da, %4,32ra iritsi baitzen, barrutiko batez bestekoaren bikoitza. Datu horrek eremu honetan bi aukerekiko zalantza handiagoa edo gaitzespen aktiboagoa adieraz lezake.
Laburbilduz, Altzak EZ bozkatu zuen, modu argi eta orokorrean, Aliantza Atlantikoan jarraitzeko. Sekzioetako azterketak barrutiaren barruko portaera desberdinak erakusten baditu ere -batez ere Altza zonaldean, bertan bizi baitziren sekzio proatlantistenak eta NATOren kontrakoenak-.
