«aiuntados en el campo
de Estibaus segun que lo havemos de uso de costumbre de nos juntar...» (Altza, 1390)

RENFEk laster Herrerako geltokia eta Altza eta Herrera lotzen dituen lurrazpiko pasabidea eraberritzeko lanak hasiko dituela iragarri du. Auzotarrek hainbat hamarkada daramatzagu lan horiek eskatzen, irisgarritasun-arazoak eta azpiko pasabide horren zikinkeria, hezetasuna eta argiztapen falta direla eta. Dirudienez, azkenean konpondu egingo dira.

Hala ere, obrak laster hastearen pozarekin batera, kezka handia sortzen digu lurpeko pasabidearen sarreraren buruan dagoen Altzako armarriaren etorkizunarekin. Izan ere, armarria hareharrizkoa da eta tunelaren hormigoizko burualdean sartuta dago, eta “Villa de Alza” eta azpiko pasabidea eraiki zen urtean zizelkatuta dauzka, “Año 1932″, alegia. Hain zuzen ere, urte horretako otsailaren 6an, Errepublikak ekarri zituen udal-hauteskundeetan urtebete lehenago hautatutako udalbatzak oniritzia eman zuen obren batzordeak eraikuntza izapidetu zezan.

Jatorrian, beraz, lurpeko pasabidea udal ondare altzatarraren zati izan zen, eta, anexioarekin batera, Donostiako Udalaren inbentariora pasatu zen, zeinak geroago Renferi transferituko dion. Lurpeko pasabidearen kontserbazio-egoera txarraren ondorioz, eta RENFEren eskumenekoa izan arren, Donostiako Udalak mantentze-lanak egin zituen duela lau urte azpiko pasabidean, eskailera eta baranda berrituz, hormak margotuz eta Altzako armarria zaharberrituz.

Egingo den proiektuari buruz iritsi zaizkigun informazioetan ezkutuari buruzko aipamenik ikusten ez dugunez, kezkatuta gaude armarria hondakindegi batean amaitu daitekeelako. Horregatik, Udaleko arduradunengana jotzen dugu, RENFEren aurrean esku har dezaten eta ondare historiko altzatarraren elementu horri buruzko interesa izan dezaten, babesteko eta egungo kokalekuan gordetzeko.