Estibeaux
Altzako Estibaus izena, gure inguruetako beste izen asko bezala, Gaskoinian dauka bere jatorria, Landetako departamentuan gaur egun Estibeaux idazkerarekin ezagutzen den herrian, hain zuzen ere. Estibeaux, Estivaus gaskoineraz, Dax-etik Orthez-era doan errepide ondoan dago, albo batean dagoen 95 metroko muino baten gainean. Muino horri La Motte deitzen diote, muino natural bat batzuen iritziz, beste batzuen ustez Akitaniako antzinako maisuek eraikia. Bertatik dagoen ikuspegia oso zabala da eta Chalosseko gainontzeko mendixkak ikus daitezke.
Uda honetan gertutik ezagutzeko parada izan dugu, herriko jaien egunean. Jaiak uztaileko hirugarren igandean ospatzen dituzte eta, herri txikia izanik, 504 bizilagun besterik ez dira, bazirudien bertan herri osoa bildua zegoela berrogei lagunez osatutako «Clique d’Estibeaux» musika bandaren saio alaia entzuteko eta, amaieran, plazan prestatutako hamaiketakoaz gozatzeko.
Herri polita da eta historia luzea dauka. Inguruetan nekazal paisaia da nagusi, artoa, baratzak eta pinudiak bereziki. Estibaus izenaren esanahia, ordea, artzaintzari eta larre aldatzeari lotuta ikusten dute adituek; udako larreak, alegia. Inguru horietan neolitiko garaiko 37 harrespil aurkitu dituzte eta oso erraza omen da bertan silexa ikustea. Erromatarren garaian, Estibaus Tastoa deitzen zen eta galtzada bat herritik oso gertu pasatzen zen. Pelegrinentzako ospitale bat dokumentatuta dago 1231. urtean eta egungo eliza, XIX. mendean eraikia, Santiagoren zaindaritzapean badago ere, aurrekoaren zaindaria San Martin zen eta bazeukan kapila bat Santa Katalinari eskainia.
Bisita laburra baina atsegina izan da. Guk gure bideari heldu behar diogu berriro. Agur, Estibaus, beste bat arte.
