Arriagako karobia

2015, Otsailak 17

2015-02-12-1801451

Iñigo Landa

Harria parkeko albo batean badago harrizko eraikin xume bat belardian kokatuta. Kubo baten itxura dauka eta hegoaldeko aldean arku moduko bat dauka, harlanduez egina. Arriaga baserriko karobiaren azken aztarna da.

Orain duen kokapena ez da jatorrizkoa. Bere lekua errepide ondoan zegoen, etxetxo baten barruan. Inguru hori parkea bihurtu zutenean, kaleko espaloia zabaldu egin zuten, etxetxoa bota eta barruan zegoen karobia gorago eraman zuten. Argazkietan ikus daiteke karobia hiru momentuetan: beheko argazkietan, 1987. urtean Karobi etxetxoak zein egoeratan zegoen eta 1991. urtean parkeko obrak hasiak zirela nola agirian geratu zen labea, eta goiko argazkian egungo egoera.

Karobia karea lortzeko labea da. Bigarren argazkian ikus daiteke nola karobia mendi hegalean txertatuta zegoen, kareharria eta erregaia goitik sartzea errazteko, eta karea bihurtu ondoren behealdetik jasotzeko.

Karea oso erabilia izan zen baserrien zelaiak ongarritzeko, hormak egiteko eta baita zuritzeko ere. Honen erabilpena XVII. mende amaieran zabaldu zen gure artean eta XX. mendeko erdialdera arte luzatu da. Altzan hiru karobiren berri daukagu, Sarruetako Lasunene baserrikoa, Herrerako Peruene baserri ondoan lurperatuta zegoena, eta Arriagako hau, Lasunenekoaren antzekoa. Karea egiteko lehengaia, kareharria, ugaria da Altzako zenbait ingurutan -Lardiko harrobi handia lekuko-, baina bestetan eskasago, Lau Haizeta aldean, kasu, eta horregatik Amoeder, Artzaka eta Irazuene bezalako baserrietatik Atañaoko harrobietara jo behar izaten zuten harri bila, Errenteriako lurretan, Bordazar ondoan. Horrela dokumentatu daukagu 1698 eta 1899 urte bitartean.

Arriagako karobia da Altzan geratzen zaigun jarduera horren azken aztarna. Merezi du zaintzea eta ezagutaraztea. Horregatik, behar-beharrezkoa ikusten dugu gure kultur ondarearen horrelako  elementuen ondoan argibide-taula bat jartzea eta honen bitartez horren premia aldarrikatzen dugu. Harria parkea, Arriaga oinetxearen orubea, leku aproposa da, jolasleku eta pasealeku izateaz gain, desagertutako garai batera hurbiltzeko (armarria, baserria, Txirrita, karobia…) eta bere baitan gordetzen duen altxorra azalarazteko.

(Altzako Tokiko Bilduman karobiei buruz dauden dokumentuak kontsultatzeko klik egin hemen.)

c100601c100602

Etiketak: , ,

Iruzkina idatzi

Estibaus

Atalak

Ekaina 2024
A A A O O L I
« mai    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

RSS

Azken iruzkinak

  • Soledad Benito Domingo
    (2024, Ekainak 23)
    «Me vuelvo a poner nuevamente en contacto con vosotros, después de tres años, ahora os puedo asegurar que Claudio Egaña ...»
  • Félix Maraña
    (2024, Ekainak 5)
    «Un artículo muy bien planteado, en la recuperación de la memoria de Altza. Y aparecen jóvenes que han sido protagonistas ...»
  • Estibaus
    (2024, Maiatzak 8)
    «Hola. En la Revista Deba tienes al menos 8 artículos sobre Irarrazabal, uno de ellos, en concreto, se titula "Irarrazabal: ...»
  • José Irarrazaval
    (2024, Maiatzak 8)
    «Voy en camino desde Paris a conocer Deba, ciudad de origen de mi familia Irarrazaval y me da mucho gusto ...»
  • Maite
    (2024, Maiatzak 4)
    «Zein ondo ekarria! Tamalez gaurkotasun handia duena. Zenbat behar dugu konturatzeko zenbat postureo dagoen benetako boterea eta partaidetza ematearen ordez. »

etiketak


Sarean